De Schwarzlose M08/15
De Schwarzlose was de eerste mitrailleur in het Nederlandse leger. Het was een zware mitrailleur; de mitrailleur zelf had een gewicht van ruim 24 kilo, het onderstel, de affuit, woog zo’n 15 kilo en dat bracht het geheel, samen met het noodzakelijke koelwater, op ongeveer 44 kilo. De mitrailleur werd gevoed door 7,5 kilo zware patroonbanden, die elk 215 kogels bevatten.
Bij de aanschaf van deze mitrailleur ging de Nederlandse Landmacht zeker niet over één nacht ijs. In 1900 werd er een Commissie Mitrailleurs ingesteld die moest adviseren welke van de verschillende mitrailleurs het meest geschikt was. Acht jaar later, in 1908 rondde de Commissie haar opdracht af met de keuze voor de Schwarzlose. De minister besloot de Commissie in deze keuze te volgen. Niet dat de Schwarzlose het beste wapen was, zeker niet, maar het was wel het goedkoopst, ongeveer de helft goedkoper zelfs dan de beste concurrent, en dat gaf uiteindelijk de doorslag. Een aanvullend voordeel boven op de prijs van de Schwarzlose was het beperkt aantal onderdelen en de gemakkelijke demontage. De vuursnelheid die de fabrikant uit het Oostenrijkse Steyr oorspronkelijk had opgegeven, bleek bij het testen aanmerkelijk lager en bleef met 400 tot 450 schoten per minuut zo’n 20% achter bij wat de concurrenten in het veld konden brengen. De ruim vier liter water in de koelmantel moest bij gebruik van de 
mitrailleur regelmatig worden ververst. Na het afschieten van drie of vier banden munitie ging het water koken, dan doorvuren betekende dat het wapen onherroepelijk vast zou lopen. In heel wat mitrailleuropstellingen zal in de meidagen van 1940 de afwezigheid van voldoende koelwater voor de nodige problemen zorgen waarbij soms zelfs menselijke urine als werkbaar alternatief werd ingezet. De olie die op de patronen werd gespoten om een soepele toevoer van munitie te garanderen zorgde voor een flinke rookontwikkeling die zeker in de beperkte ruimte van de kazematten en ondanks een daarbinnen werkend ventilatiesysteem, door de manschappen als bijzonder hinderlijk werd ervaren.
Tot 1915 heeft de Österreichische Waffenfabrik Gesellschaft aan Nederland zo’n 300 mitrailleurs geleverd. Daarna maken verplichtingen aan het eigen Oostenrijkse leger, WO-I gaat zijn tweede jaar in, de levering aan onze landmacht onmogelijk en om die reden neemt de Zaanse Artillerie-Inrichtingen (Hembrug) de productie van de firma uit Steyr over. Vanaf dan worden er tot mei 1940 nog zo’n 2000 Schwarzlose mitrailleurs in licentie op eigen bodem gefabriceerd wat het totaal aan het begin van de oorlog brengt op 2.300. Oorspronkelijk had de Schwarzlose een kaliber (de diameter van de kogel) van 6,5 mm, halverwege de twintiger jaren werd dat omgezet naar 7,92 mm.
De ontwerper van deze mitrailleur, de Nederlandse invoering van het wapen in 1908 en de productie in Zaandam vanaf 1915 hebben voor de naamgeving gezorgd: Swarzlose M08/15.
