Transportabel zend/ontvangtoestel NSF type DR-42
De zendontvanger NSF type DR-42 is het ultrakortegolf-radiotoestel dat in de meidagen van veertig in beperkte oplage door de Nederlandse landmacht is ingezet ten behoeve van ‘de draadloze telefonie’. Vooral de Nederlandse artillerie moest er zijn voordeel mee doen omdat berichten uit het voor haar vaak onzichtbare verre voorterrein onontbeerlijk zijn voor een doeltreffende inzet van het geschut
Nadat in voorgaande jaren geëxperimenteerd was met een aantal ontwikkelingsmodellen startte eind 1938 de industriële productie van de NSF type DR-42 bij de Nederlandse Seintoestellen Fabriek (NSF) in Hilversum. De NSF speelde in de jaren twintig en dertig een cruciale rol in de ontwikkeling van de radiocommunicatie en legde, in het verlengde daarmee, de basis voor Hilversum als mediastad.
Een eis bij de ontwikkeling van de zendontvanger was dat de apparatuur in ieder geval over een paar kilometer draagbaar moest zijn. Dat leverde een geheel op dat bestond uit drie losse, aan elkaar te koppelen onderdelen. De zendontvanger zelf, met een gewicht van 19,6 kilogram, de 17 kilo zware batterij en tenslotte de antenne, die samen met de microfoon en hoofdtelefoon 5,5 kilo woog.
Volgens de fabriek kon de batterij de zendontvanger 24 uur operationeel houden, in de praktijk bleek dit al te optimistisch en was 10 uur een veel betere schatting. Het bereik van de NSF type DR-42 was 10 tot 15 kilometer, afhankelijk van de terreingesteldheid.
Tweehonderdveertig toestellen zijn er in 1939 aan het Nederlandse leger geleverd, enkele daarvan stonden tijdens de Slag om de Grebbeberg opgesteld op en voor de Berg. Zeker is dat het toestel dat vanuit de voorpostenstrook op 11 mei 1940 berichten aan de ver naar achteren opgestelde artillerie moest doorgeven maar kort heeft gefunctioneerd. Na enkele uren was de batterij leeg. Opladen behoorde niet meer tot de mogelijkheden want het daarvoor noodzakelijke apparaat lag samen met de reservebatterij in Driebergen, een kleine veertig kilometer naar het westen.
Elke zendeenheid was voorzien van een waarschuwing: ‘Opgelet: vijand luistert af.’ In hoeverre de vijand daar zijn voordeel mee heeft gedaan in de oorlogsdagen van 1940 is onmogelijk na te gaan.
