Lezing: De Betuwse Liniedijk - van Rijn naar Waal

De Betuwse Liniedijk is een dwarsdijk van 3,7 kilometer, aangelegd in 1799 tussen de Rijn bij De Spees en de Waal bij De Batterijen bij Ochten. Deze dijk kent een rijke en bewogen geschiedenis, waarin angst voor vijanden én angst voor het water samenkomen. In deze lezing over de Betuwse Liniedijk ontdekt u hoe dit landschapselement een rol speelde in oorlog, waterstaat en herinrichting van de Betuwe.

Waar gaat de lezing over?

In de 18e eeuw werden de eerste plannen gemaakt voor een dwarsdijk door de Betuwe. Pas een eeuw later, in 1799, werd de Liniedijk daadwerkelijk aangelegd – ingegeven door een combinatie van oorlogsdreiging en watersnood. In datzelfde jaar brak de Waaldijk bij Doornik door en landde een Engels-Russisch leger aan de Hollandse kust, terwijl vanuit Pruisen Orangistische troepen optrokken. De Liniedijk moest zowel bescherming bieden tegen vijandelijke legers als tegen het water.

De dijk bleef sindsdien onderdeel van onze verdedigingslinies. Tijdens de Frans-Duitse Oorlog (1870) werd de Betuwe opnieuw militair voorbereid, maar vooral in de mobilisatie en meidagen van 1940 bewees de Liniedijk zijn waarde: het Nederlandse leger hield er stand tot de val van de Grebbeberg de terugtocht noodzakelijk maakte.

Ook in de laatste oorlogsjaren speelde de dijk een rol. In december 1944 lieten de Duitsers de Rijndijk bij Elden springen om de Betuwe te laten onderlopen. Ze rekenden op de Liniedijk als keerpunt voor het water, maar binnen enkele dagen bezweek de dijk en overstroomde de Betuwe tot aan het Amsterdam-Rijnkanaal.

Na de oorlog verloor de Liniedijk zijn functie. In 1951 werd hij grotendeels afgegraven in een grootschalig ruilverkavelingsproject. Toch zijn delen bewaard gebleven – resten die herinneren aan een dijk met een indrukwekkende geschiedenis.

Wat u meekrijgt

De lezing vertelt niet alleen het verhaal van de aanleg en militaire betekenis van de Liniedijk, maar ook van de rol als waterkering en de uiteindelijke teloorgang. U krijgt inzicht in hoe oorlog, landschap en waterstaatkunde hier eeuwenlang nauw met elkaar verweven waren.